PRACA BADAWCZA
Postrzeganie dźwięków otoczenia w subiektywnej ocenie użytkowników implantów ślimakowych przed aktywacją i po aktywacji systemu implantu ślimakowego
 
Więcej
Ukryj
1
Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu, Światowe Centrum Słuchu, Warszawa/Kajetany
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Anna Obszańska   

Światowe Centrum Słuchu, Zakład Implantów i Percepcji Słuchowej, ul. Mokra 17, Kajetany, 05-830 Nadarzyn, e-mail: a.obszanska@ifps.org.pl
Data publikacji: 02-11-2020
 
Now Audiofonol 2014;3(5):37–45
 
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE
Wstęp:
Dźwięk, jako zdarzenie rozpatrywane holistycznie, jest istotny dla odbioru krajobrazu środowiskowego. Głęboki ubytek słuchu, ograniczając możliwość percepcji dźwięków otoczenia w pełnym zakresie częstotliwości, wpływa na jakość życia osób z wadą słuchu, ogranicza ich możliwość całkowitego włączenia się w środowisko i pełnienie ról społecznych. System implantu ślimakowego (CI) jako medyczny środek rehabilitacyjny kompensujący ubytek słuchu poprawia postrzeganie dźwięków i prowadzi do zmniejszenia skutków niepełnosprawności.

Cel:
Analiza subiektywnej oceny postrzegania dźwięków otoczenia dokonanej przez użytkowników CI.

Materiał i metody:
Badania kwestionariuszowe przeprowadzono wśród 88 dorosłych pacjentów przed aktywacją CI i po miesiącu korzystania z niego oraz w grupie 43 osób dorosłych ze słuchem prawidłowym. Posłużono się kwestionariuszem „Karta dźwięków”, opracowanym w Zakładzie Implantów i Percepcji Słuchowej dla pacjentów z CI.

Wyniki:
Przed aktywacją CI pacjenci z prezentowanych w kwestionariuszu dźwięków otoczenia nie odbierali średnio 31,7% tych dźwięków. Miesiąc po aktywacji CI wartość ta zmniejszyła się do 15,9%. Przed aktywacją CI 29,8% pacjentów słyszało mniej niż 43% dźwięków, zaś 24,1% pacjentów słyszało co najmniej 86% dźwięków. Miesiąc po aktywacji ponad 90% pacjentów słyszało co najmniej 43% dźwięków. Natomiast 35,6% wszystkich badanych słyszało co najmniej 86% dźwięków. Przed aktywacją CI dźwięki, które najrzadziej były odbierane przez pacjentów jako nieprzyjemne, to: cięcie papieru, odgłos kierunkowskazu oraz szum gotującej się wody. Natomiast za najbardziej nieprzyjemne uznali oni: hałas uliczny, szelest reklamówki i odgłos sztućców. Po aktywacji CI do najmniej nieprzyjemnych dźwięków pacjenci zaliczyli: odgłos kierunkowskazu, śpiew ptaków oraz tykanie zegara. Z kolei wśród najbardziej nieprzyjemnych dźwięków odbieranych w miesiąc po aktywacji CI wymieniane były: pisk opon, karetka pogotowia i odgłos sztućców.

Wnioski:
Przed aktywacją CI większość pacjentów zgłaszała postrzeganie blisko połowy wymienionych w kwestionariuszu dźwięków otoczenia. Po upływie zaledwie miesiąca od aktywacji CI postrzeganie to uległo istotnej statystycznie poprawie. Po porównaniu okresu przed wszczepieniem CI z okresem po aktywacji urządzenia stwierdzono, że efekt estetyczny tych dźwięków nie pogorszył się. Ocena estetyki w odniesieniu do kategorii przyjemny/nieprzyjemny była podobna u osób implantowanych i osób ze słuchem prawidłowym.

FINANSOWANIE
Projekt został sfinansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie decyzji nr DEC-2013/09/B/ST7/04213.
 
REFERENCJE (30)
1.
Bernat S. Metody badań krajobrazowych dźwiękowych. W: Dźwięk w krajobrazie jako przedmiot badań interdyscyplinarnych. Instytut Nauk o Ziemi UMCS, Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego PTG, 2008; 11: 122–33.
 
2.
Ozimek E. Dźwięk i jego percepcja. Aspekty fizyczne i psychoakustyczne. Warszawa – Poznań: PWN; 2002.
 
3.
Skrodzka E, Sęk A, Marszałkiewicz M. Psychakustyka w pigułce. Poznań: UAM; 2000.
 
4.
Misiak T. Od przestrzeni akustycznej do akustycznej cyberprzestrzeni. Słyszenie w refleksji filozoficznej a muzyka elektroniczna. Poznań; 2007; dostępne na stronie: http://kaleka.net/files/od_prz....
 
5.
Jenkins JJ. Acoustic information for objects, places, and events. W: Warren WH, Shaw RE, red. Persistence and change: Proceedings of the first international conference on event perception. NJ; 1985.
 
6.
Olszewska M. Słuchanie, które powołuje do istnienia. Wokół koncepcji Deep Listening Pauline Oliveros. Instytut Nauk o Ziemi UMCS, Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego PTG, 2008; 11: 315–9.
 
7.
Tyler R, Kelsay D. Advantages and disadvatages reported by some of the better cochlear-implant patiens. Am J Otol, 1990; 11(4): 282–9.
 
8.
Lachowska M, Różycka J, Łukaszewicz Z, Konecka A, Niemczyk K. Ocena rozwoju postępów słuchowych i językowych po wszczepieniu implantu ślimakowego u dzieci z dodatkowymi obciążeniami. Otolaryngol Pol, 2010; 64(7): 22–6.
 
9.
Inverso Y, Limb CJ. Cochlear implant-miediated perception of nonlingustic sounds. Ear Hear, 2010; 31(4): 505–14.
 
10.
Gygi B. Factors in the identification of environmental sounds. Submitted to the faculty of the university graduate school in partial fulfillment of the requirements for the degree doctor of philosophy in the department of psychology. Indiana University; 2001.
 
11.
Goldhor SR. Recognition of environmental sounds. Acoustics, Speech, and Signal Processing, 1993; 1: 149–52.
 
12.
Bernat S. Dźwięk i muzyka w krajobrazie. W: Strzyż M, red. Perspektywy rozwoju regionu w świetle badań krajobrazowych. Kielce: Problemy Ekologii Krajobrazu PAEK; 2004, 289–95.
 
13.
Lewis JW, Wightman FL, Brefczynski JA, Phinney RE, Binder JR, DeYoe EA. Human brain regions involved in recognizing environmental sounds. Cereb Cortex, 2004; 14(9): 1008–21.
 
14.
Reed CM, Delhorne LA. Reception of environmental sounds through cochlear implants. Ear Hear, 2005; 26(1): 48–61.
 
15.
Geremek-Samsonowicz A, Kłonica LK, Rostowska J, Piełuć M, Skarżyński H. Model postępowania diagnostyczno-terapeutycznego. Nowa Audiofonologia, 2012; 1(1): 119–25.
 
16.
Kowalczyk A. Preferencje dźwięków w krajobrazie. W: Dźwięk w krajobrazie jako przedmiot badań interdyscyplinarnych. Instytut Nauk o Ziemi UMCS, Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego PTG, 2008; 11: 36–43.
 
17.
Łukomska A, Wileńska N. Wpływ określonych rodzajów podkładu dźwiękowego na ocenę przyjemności, wynikającej z prezentacji różnych kategorii krajobrazów. Dostępne na stronie: www.staff.amu.edu.pl/~justynam....
 
18.
Lerch M, Decker-Maruska M. The importance of hearing for older adults: A geriatrician’s perspective. Journal of Hearing Science, 2012; 2(4): 40–42.
 
19.
Czapiński J. Psychologiczne teorie szczęścia. W: Czapiński J, red. Psychologia pozytywna. Nauka o szczęściu, zdrowiu, sile i cnotach człowieka. Warszawa: PWN; 2004, 51–102.
 
20.
Skarżyński H, Lorens A, Piotrowska A, Skarżyński PH. Hearing preservation in partial deafness treatment. Med Sci Monit, 2010; 16(11): 555–62.
 
21.
Zhao F, Stephens SDG, Sim SW, Meredith R. The use of qualitative questionnaires in patients having and being considered for cochlear implants. Clin Otolaryngol, 1997; 11(3): 254–59.
 
22.
Shafiro V, Gygi B, Cheng MY, Vachhani J, Mulvey M. Perception of environmental sounds by experienced cochlear implant patients. Ear Hear, 2011; 32(4): 511–23.
 
23.
Ballas J. Interpreting the language of environmental sounds, environment and behavior. Sage Publications, 1987; 1(1): 91–114.
 
24.
Shu-Yu Liu, Tien-Chen Liu, Ya-Ling Teng, Li-Ang Lee, Te-Jen Lai, Che-Ming Wu. Environmental sounds recognition in children with cochlear implants. PLoS One, 2013; 8(6): e66100.
 
25.
Shafiro V, Sheft S, Gygi B, Ho KT. The influence of environmental sound training on the perception of spectrally degraded speech and environmental sounds. Trends Amplif, 2012; 16(2): 83–101.
 
26.
Lorens A, Zgoda M, Skarżyński H. A new audio processor for combined electric and acoustic stimulation for the treatment of partial deafness. Acta Otolaryngol, 2012; 132(7): 739–50.
 
27.
Nowak S. Metodologia badań socjologicznych. Warszawa: PWN; 1985.
 
28.
Łobocki M. Metody i techniki badań pedagogicznych. Warszawa: PWN; 1978.
 
29.
Pilch T, Bauman T. Zasady badań pedagogicznych. Warszawa: Żak; 2001.
 
30.
Finitzo-Hieber T, Gerling IJ, Matkin ND, Cherow-Skalka E. A sound effects recognition test for the pediatric audiological evaluation. Ear Hear, 1980; 1: 271–6.